گاهی نیز برای پیدا کردن تمرکز ازدست‌رفته‌مان دست ‌به ‌دامانِ داروها و روش‌های درمانی مختلفی می‌شویم و همه‌ی این اقدامات احتمالاً به این دلیل است ک نمی‌دانیم تمرکز، مهارتی است که با تمرین می‌توان به آن دست‌یافت نه با قرص‌ها و داروهای شیمیایی. در این مقاله قصد داریم درباره‌ی تمرکز به‌طور خلاصه صحبت کنیم، با ما همراه شوید.

معنای تمرکز:

تمرکز کردن یعنی این‌که فرد بتواند توجه و اراده‌اش را باهم همراه و همسو کند و کنترلِ توجه خود را در اختیار بگیرد. تمرکز به معنای تواناییِ متمرکز کردن ذهن بر روی یک موضوع، شیء یا فکر و بیرون راندن تمام افکار، ایده‌ها، احساسات و هیجان‌های نامربوط از ذهن است. تمرکز یعنی به‌جایِ این‌که از این شاخه به آن شاخه بپریم و توجه خود را از دست بدهیم، زمان و انرژی را، در هر زمان تنها به یک کار اختصاص دهیم.

اولویت‌ ذهن برای تمرکز:

ذهن معمولاً به چیزی که لذت‌بخش باشد بیشترین اولویت را می‌دهد. ممکن است در شلوغی و سروصدا بتوانیم به‌راحتی چرخی در اینستاگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی بزنیم و ذره‌ای حواسمان پرت هیچ‌چیزی نشود.

حتی ممکن است هنگام صحبت باکسی که به او علاقه‌مندیم اصلاً متوجه حضور کسی در اطرافمان نشویم، ولی اگر بخواهیم پروژه‌ی کاری را به پایان برسانیم که چندان هم به آن علاقه‌مند نباشیم همه‌چیز در دنیا بهانه‌ای می‌شود که بگوییم تمرکز نداریم و نمی‌توانیم کار را به اتمام برسانیم.

نیاز به حفظ تمرکز:

 در طول روز دائماً دچار احساس پشیمانی از صحبت‌ها و عملکردمان می‌شویم؛ مثلاً از گفتن یکسری حرف‌ها درجایی نامناسب یا از وراجی ناخودآگاه و یا حتی از سست شدن دررسیدن به اهداف دچار احساس پشیمانی می‌شویم. معمولاً این پشیمانی با یک تصمیم جدید پایان می‌یابد و ما برای گرفتن هر تصمیم نیاز به تمرکز زیادی داریم بنابراین هرلحظه ممکن است تمرکز خود را نسبت به موضوع موردنظر از دست دهیم زیرا دچار نوعی پشیمانی، هرچند کوچک‌شده‌ایم.

حال باوجوداین شرایط چگونه باید تمرکز را حفظ کرد؟

هیچ‌کس نمی‌تواند با جادو و دارو تمرکز خود را افزایش دهد. افزایش تمرکز به تمرین زیادی نیاز دارد و نیازمند یکی از سخت‌ترین انواع تلاش‌ها یعنی ذهن آگاهی (mindfulness) است.

البته تمرین‌هایی برای تقویت این مهارت وجود دارد که در ادامه برای شما ذکر می‌کنیم:

_ از انجام چند کار به‌صورت هم‌زمان بپرهیزید:

در فرهنگ ما پُرکاری ویژگی خوبی به شمار می‌رود، انجام هم‌زمان چند کار سبب می‌شود حس کنیم به چیزی بیش ازآنچه واقعاً هستیم، دست‌یافته‌ایم؛ اما بررسی‌ها نشان داده‌اند باوجود این‌که انجام هم‌زمان چند کار موجب می‌شود حس خوبی داشته باشیم اما این کار منجر به پایین آمدن بهره‌ی هوشی (IQ) می‌شود و سبب افزایش اشتباهات می‌شود.

_ از اعداد کمک بگیرید:

در ذهن از صد تا یک بشمارید. زمانی که این کار را می‌کنید، سعی کنید هنگام شمارش از صد به یک سه عدد را حذف کنید مثل: 100- 97- 94- 91- 88 و ...

_ مزاحم‌های بیرونی را حذف کنید:

 در محل کار یا محلی که در آن مطالعه می‌کنید از گوشی‌های صداگیر استفاده کنید، یا محیطی ایجاد کنید که در آن محرک‌های بیرونی برای شما مزاحمتی ایجاد نکنند. اعلان‌های دسکتاپ را خاموش‌کنید، ساعاتی را برای آرامش و تمرکز بر کار تعیین کنید.

_ مراقبه کنید:

مراقبه مانند تمرین دادن عضلات ذهن برای حفظ تمرکز است و به شما کمک می‌کند که اراده‌ قوی داشته باشید. کافی است که چشم‌هایتان را ببندید و مثلاً خود را در کنار دریا تصور کنید و بر حس‌هایی تمرکز کنید که هنگام حضور در ساحل، به شما دست می‌دهد. با این کار موفق می‌شوید تمرکز خود را به مدت ۱۰ دقیقه روی یک موضوع خاص معطوف کنید.

_ ایجاد انگیزه کنید:

وقتی انگیزه مشخص باشد، نگرش نیز تغییر خواهد کرد و روش انجام کار دگرگون خواهد شد. وقتی واقعاً نسبت به کاری که انجام می‌دهید علاقه‌مند و مشتاق باشید، تمرکز کردن بر کار بسیار آسان می‌شود.

_ نگاهتان را معطوف یک نقطه کنید:

یک شی ساده کوچک مانند قاشق، چنگال، فنجان یا یک لیوان را بردارید. حالا روی یکی از این اشیا تمرکز کنید و بدون هیچ کلمه‌ای در ذهن خود به آن نگاه کنید.

سارا آقایی/مفدا لرستان